Bắt đầu từ năm 2026, chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) tại Việt Nam sẽ có những điều chỉnh quan trọng, tác động trực tiếp đến hàng triệu người lao động và hộ kinh doanh trên cả nước. Trọng tâm của lần điều chỉnh này là nâng mức giảm trừ gia cảnh, qua đó làm thay đổi đáng kể ranh giới giữa nhóm người phải nộp thuế và nhóm được miễn thuế.
Đây được xem là một bước đi cần thiết trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, thu nhập danh nghĩa của người lao động có cải thiện nhưng áp lực chi tiêu thực tế vẫn rất lớn.
Mức giảm trừ gia cảnh mới có gì thay đổi?
Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi vừa được thông qua, từ năm 2026:
-
Mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế tăng từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng/tháng
-
Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc tăng từ 4,4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng
So với mức hiện hành, đây là lần điều chỉnh khá mạnh, phản ánh đúng hơn mức sống và chi tiêu trung bình của người dân tại các đô thị lớn cũng như khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh.
Lương bao nhiêu thì không còn phải đóng thuế thu nhập cá nhân?
Với mức giảm trừ mới, nhiều người lao động có thu nhập trung bình sẽ không còn phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân.
Cụ thể, người lao động có mức lương khoảng 17 triệu đồng/tháng, nếu không có người phụ thuộc, sau khi trừ giảm trừ gia cảnh cho bản thân thì thu nhập chịu thuế gần như bằng 0. Điều này đồng nghĩa với việc họ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân theo biểu thuế lũy tiến từng phần hiện hành.
Đối với người lao động có người phụ thuộc, lợi ích càng rõ rệt hơn. Ví dụ, một người có mức lương 24 triệu đồng/tháng và đăng ký 1 người phụ thuộc sẽ được giảm trừ tổng cộng 21,7 triệu đồng/tháng. Phần thu nhập còn lại rất thấp, chưa đủ để phát sinh nghĩa vụ thuế.
Thực tế này giúp một bộ phận lớn người lao động thoát khỏi “vùng xám” phải đóng thuế dù thu nhập chỉ vừa đủ sống, đặc biệt là các gia đình trẻ, người lao động nuôi con nhỏ hoặc phụng dưỡng cha mẹ.
Ý nghĩa của thay đổi chính sách thuế đối với người lao động
Trong nhiều năm qua, không ít ý kiến cho rằng mức giảm trừ gia cảnh chưa theo kịp tốc độ tăng giá và chi phí sinh hoạt, khiến người lao động chịu áp lực thuế dù thu nhập thực tế không cao.
Việc điều chỉnh lần này mang nhiều ý nghĩa:
-
Thu hẹp nhóm người phải nộp thuế, tập trung nghĩa vụ thuế vào nhóm có thu nhập cao hơn
-
Góp phần tăng thu nhập khả dụng cho người lao động
-
Hỗ trợ tiêu dùng, kích thích chi tiêu trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động
Quan trọng hơn, chính sách mới cho thấy cách tiếp cận linh hoạt hơn trong quản lý thuế, khi thu nhập chịu thuế được đặt trong mối tương quan với mức sống thực tế, thay vì chỉ dựa trên con số thu nhập danh nghĩa.
Hộ kinh doanh nhỏ cũng được “nới gánh” thuế
Không chỉ người làm công ăn lương, hộ kinh doanh cá thể cũng nằm trong nhóm được hưởng lợi từ thay đổi chính sách thuế thu nhập cá nhân.
Theo quy định mới, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống sẽ được:
-
Miễn thuế thu nhập cá nhân
-
Đồng thời không phải nộp thuế giá trị gia tăng (VAT)
Đây là điểm mới quan trọng, giúp giảm áp lực tài chính cho các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, tiểu thương, cá nhân buôn bán quy mô nhỏ – nhóm chịu nhiều tác động từ biến động thị trường trong những năm gần đây.
Tuy nhiên, cơ quan thuế cũng nhấn mạnh: miễn thuế không đồng nghĩa với miễn trách nhiệm kê khai. Hộ kinh doanh vẫn phải khai báo doanh thu đầy đủ, bởi nếu doanh thu vượt ngưỡng quy định, nghĩa vụ thuế sẽ phát sinh trên phần vượt.
Người lao động cần lưu ý điều gì khi chính sách có hiệu lực?
Dù chính sách thuế được nới lỏng, người lao động vẫn cần chủ động:
-
Đăng ký và cập nhật thông tin người phụ thuộc đúng quy định
-
Theo dõi thời điểm chính thức áp dụng mức giảm trừ mới
-
Kiểm tra kỹ thông tin khi quyết toán thuế cuối năm để tránh sai sót
Trong bối cảnh chính sách thuế liên tục được điều chỉnh để phù hợp với thực tế, việc chủ động nắm bắt thông tin không chỉ giúp người lao động bảo vệ quyền lợi của mình mà còn tránh những rắc rối không đáng có liên quan đến nghĩa vụ thuế.
Đăng ký dịch vụ
